Văn hóa doanh nghiệp - chiều sâu sức cạnh tranh của PETROVIETNAM

Từ một doanh nghiệp dầu khí, PETROVIETNAM đang mở rộng không gian phát triển theo định hướng Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia. Sự chuyển đổi này đặt ra yêu cầu không chỉ về quy mô hoạt động, năng lực công nghệ hay phương thức quản trị, mà còn về khả năng phát huy bản sắc văn hóa đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ người lao động PETROVIETNAM.

Bản lĩnh vượt khó, kỷ luật và trách nhiệm là những phẩm chất gắn với hành trình phát triển của ngành dầu khí. Trong giai đoạn mới, những giá trị ấy tiếp tục được kế thừa, đồng thời chuyển hóa thành năng lực thích ứng trong môi trường công nghiệp - năng lượng ngày càng đa dạng, đòi hỏi tiêu chuẩn cao và hội nhập sâu rộng.

Trao đổi với PV, ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, cho rằng văn hóa cần được nhìn nhận từ chính cách doanh nghiệp sử dụng nguồn lực, tổ chức công việc và thực hiện trách nhiệm của mình.

Nền tảng văn hóa tạo chất lượng quản trị

Theo ông Nguyễn Quang Huy, trong ngành dầu khí - năng lượng, tài nguyên, vốn và công nghệ tạo nên tiềm lực, nhưng văn hóa quyết định cách doanh nghiệp sử dụng, kết nối và phát triển những nguồn lực ấy. Văn hóa là nền tảng căn cơ, với hệ giá trị bên trong định hướng lựa chọn, điều chỉnh hành vi và bồi đắp bản lĩnh tổ chức.

Đối với PETROVIETNAM, ông Huy nhìn nhận các giá trị “Khát vọng - Trí tuệ - Chuyên nghiệp - Nghĩa tình” là những thành tố bổ trợ cho nhau: khát vọng tạo động lực, trí tuệ định hướng, chuyên nghiệp bảo đảm thực thi, nghĩa tình nuôi dưỡng gắn kết. Khi được chuyển hóa thành hành động nhất quán, những giá trị này trở thành nguồn lực phát triển.

Chiều sâu văn hóa thể hiện rõ qua những lựa chọn của doanh nghiệp: ưu tiên điều gì khi nguồn lực hữu hạn, ứng xử thế nào trước cảnh báo, quyết định ra sao khi lợi ích trước mắt cần được cân nhắc cùng trách nhiệm dài hạn. Những lựa chọn lặp lại sẽ định hình phẩm chất doanh nghiệp.

Với một tập đoàn có nhiều đơn vị, chuyên ngành và chuỗi hoạt động liên kết như PETROVIETNAM, theo ông, văn hóa tạo ra chuẩn mực chung về trách nhiệm. Khi thông tin được chia sẻ kịp thời, thẩm quyền đi cùng trách nhiệm giải trình và các bộ phận cùng hướng tới hiệu quả tổng thể, tổ chức có điều kiện giảm chậm trễ, hạn chế xung đột mục tiêu và sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn.

Ông cũng nhấn mạnh rằng quy trình được thực hiện trên cơ sở hiểu biết và tinh thần làm chủ sẽ có sức sống bền vững hơn. Giá trị kinh tế của văn hóa thể hiện qua chất lượng quyết định, khả năng phối hợp và độ tin cậy trong thực thi. Đây là phần nội lực cần được tích lũy kiên trì.

Đặc biệt, văn hóa an toàn có vai trò quan trọng trong vận hành. Khả năng phát hiện và khắc phục sớm vấn đề giúp bảo vệ con người, môi trường và thành quả đầu tư nhiều năm.

Niềm tin tạo chiều sâu thương hiệu

Theo ông Nguyễn Quang Huy, văn hóa là tiền đề của đổi mới sáng tạo, bởi ý tưởng chỉ có thể phát triển khi con người được lắng nghe, tôn trọng chuyên môn và ghi nhận công bằng. Một tổ chức biết học hỏi có thể chuyển kinh nghiệm cá nhân thành tri thức chung, rồi tiếp tục chuyển tri thức thành giải pháp.

Ông cho rằng điều này có ý nghĩa đối với PETROVIETNAM trong quá trình phát triển không gian công nghiệp - năng lượng. Kinh nghiệm truyền thống là vốn quý và giá trị ấy tiếp tục được nhân lên khi kết hợp với dữ liệu, công nghệ mới và năng lực liên ngành. Truyền thống vì vậy trở thành điểm tựa cho tương lai.

Tuy nhiên, đổi mới cần có cơ chế phù hợp, từ xác định phạm vi thử nghiệm, nguồn lực, tiêu chí đánh giá đến giới hạn rủi ro. Việc phân biệt rõ thử nghiệm được kiểm soát với vi phạm quy trình sẽ giúp người có sáng kiến chủ động đóng góp, đồng thời giữ vững kỷ luật vận hành.

Ông cũng nhấn mạnh sự hài hòa giữa khát vọng và tỉnh táo, giữa chủ động và trách nhiệm, giữa kế thừa và tìm tòi là yếu tố tạo nên bản lĩnh thích ứng. Doanh nghiệp có văn hóa mạnh cần đủ cởi mở để nhận diện những giả định đã thay đổi, điều chỉnh phương pháp và tiếp nhận tri thức mới.

Đề cập đến thương hiệu, ông Huy cho rằng niềm tin tạo nên chiều sâu thương hiệu, còn uy tín được tích lũy khi những cam kết của doanh nghiệp được xác nhận bằng trải nghiệm thực tế. Đối tác, khách hàng cảm nhận văn hóa qua chất lượng sản phẩm, tiến độ, tính minh bạch của thông tin và cách doanh nghiệp giải quyết các vấn đề phát sinh.

Trong hoàn cảnh khó khăn, thái độ có trách nhiệm càng làm rõ phẩm chất tổ chức. Niềm tin tạo thuận lợi cho hợp tác dài hạn, chia sẻ tri thức và phối hợp trong các dự án phức tạp. Dù vậy, kết quả kinh doanh còn phụ thuộc vào thị trường, đầu tư, công nghệ và nhiều điều kiện khác; văn hóa phát huy vai trò thông qua cách doanh nghiệp huy động và sử dụng những nguồn lực đó.

Với việc thu hút nhân tài, sức hấp dẫn của doanh nghiệp còn đến từ công việc có ý nghĩa, cơ hội phát triển và sự ghi nhận xứng đáng. Trong ngành giàu tri thức thực tiễn, kết nối chuyên gia với nhân sự trẻ giúp giữ gìn kinh nghiệm, hình thành năng lực kế cận và nuôi dưỡng trách nhiệm truyền nghề.

Để văn hóa tiếp tục tạo sức cạnh tranh, theo ông Nguyễn Quang Huy, cần cụ thể hóa từng giá trị thành hành vi theo vị trí, gắn với tuyển dụng, đào tạo, đánh giá và bổ nhiệm. Hoạt động đào tạo nên xuất phát từ những tình huống thực tế về an toàn, phối hợp, phục vụ khách hàng và xử lý rủi ro. Sáng kiến cần có đầu mối tiếp nhận, thời hạn phản hồi, nguồn lực kiểm chứng và cơ chế ghi nhận công bằng để người lao động nhìn thấy ý nghĩa của việc đóng góp.

Ông cũng cho rằng việc đánh giá văn hóa cần chú trọng chất lượng khắc phục nguy cơ, phối hợp nội bộ, sáng kiến được ứng dụng và phản hồi từ đối tác. Khi các giá trị được thể hiện nhất quán trong công việc thường ngày, văn hóa sẽ trở thành nội lực giúp PETROVIETNAM tạo ra giá trị hiện tại, đồng thời chuẩn bị năng lực cho tương lai.