Quốc hội thông qua Nghị quyết về cơ chế, chính đặc thù cho Khu kinh tế Dung Quất

21/11/2026 154 lượt xem Tác giả: Huy Tùng
Chiều 21/11, với 490/493 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội Khóa XVI đã thông qua Nghị quyết về cơ chế, chính đặc thù cho Khu kinh tế Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi. Đây được kỳ vọng là bước tiến quan trọng nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, thu hút nguồn lực đầu tư, từng bước hình thành Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Dung Quất, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Nghị Quyết có hiệu lực từ ngày 01/01/2027.
0:00 0:00

Cơ chế ưu đãi vượt trội, mở đường thu hút nhà đầu tư chiến lược

Trước đó, tại phiên họp ngày 16/10/2026, Bộ Chính trị đã đồng ý chủ trương cho phép Khu kinh tế Dung Quất áp dụng các cơ chế, chính sách đang được áp dụng đối với khu thương mại tự do tại TP Hải Phòng và TP Đà Nẵng, đồng thời hưởng các cơ chế, chính sách và ưu đãi cao nhất theo quy định của Luật Phát triển đô thị.

Quốc hội Khóa XVI thông qua Nghị quyết về cơ chế, chính đặc thù cho Khu kinh tế Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi.
Quốc hội Khóa XVI thông qua Nghị quyết về cơ chế, chính đặc thù cho Khu kinh tế Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi.

Bộ Chính trị giao Đảng ủy Chính phủ phối hợp với Đảng ủy Quốc hội chỉ đạo bổ sung nội dung này vào chương trình và Nghị quyết Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, làm cơ sở để Chính phủ xem xét, quyết định các cơ chế, chính sách cụ thể, đáp ứng yêu cầu phát triển các lĩnh vực lọc - hóa dầu, đóng tàu, dự trữ chiến lược và năng lượng quốc gia.

Theo đề xuất của Chính phủ, các chính sách dành cho Trung tâm tập trung vào những vấn đề có tính nền tảng như tài chính, ngân sách; thuế; đất đai, mặt nước; thủ tục đầu tư, kinh doanh và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.

Đáng chú ý, đề xuất chính sách có nội dung bổ sung có mục tiêu 70% số tăng thu từ hoạt động xuất nhập khẩu cho ngân sách địa phương để tái đầu tư hạ tầng kết nối Trung tâm; cho phép Chủ tịch UBND tỉnh quyết định kéo dài thời gian ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp tối đa không quá 5 năm đối với nhà đầu tư chiến lược.

Đối với các dự án lọc hóa dầu và hạ tầng dự trữ chiến lược, đề xuất miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tiền sử dụng khu vực biển trong toàn bộ thời gian thuê. Các dự án chế biến dầu khí, hóa chất có vốn đầu tư từ 100.000 tỷ đồng trở lên được đề xuất áp dụng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp 10% trong 30 năm, bao gồm cả phần dự án mở rộng Nhà máy Lọc dầu Dung Quất. Cùng với đó là chính sách giảm 50% thuế thu nhập cá nhân trong 10 năm đối với chuyên gia, nhà khoa học và lao động trình độ cao làm việc tại Trung tâm.

Những cơ chế này hướng tới tạo môi trường đầu tư có tính cạnh tranh, ổn định dài hạn, đủ sức thu hút các nhà đầu tư chiến lược triển khai những dự án quy mô lớn, có vòng đời dài trong lĩnh vực lọc hóa dầu, hóa chất và năng lượng.

Hình thành hệ sinh thái công nghiệp - năng lượng tích hợp

Theo Đề án được xây dựng, Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất được định hướng phát triển thành một tổ hợp công nghiệp năng lượng tích hợp, bao gồm lọc hóa dầu, khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), điện, năng lượng tái tạo, gắn với kinh tế tuần hoàn và kinh tế carbon thấp.

Trung tâm có quy mô quy hoạch khoảng 2.000 ha đất và 2.700 ha mặt nước, gồm nhiều khu chức năng không liền kề, phục vụ các hoạt động công nghiệp, năng lượng, logistics và dịch vụ hỗ trợ. Định hướng phát triển là hình thành chuỗi giá trị từ nhập khẩu, tồn trữ, chế biến dầu khí đến sản xuất năng lượng và các sản phẩm công nghiệp liên quan, đáp ứng nhu cầu trong nước và hướng tới xuất khẩu. Các công nghệ mới như hydrogen xanh, ammonia xanh và thu giữ carbon cũng được đặt ra trong định hướng phát triển dài hạn.

Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất được định hướng phát triển thành một tổ hợp công nghiệp năng lượng tích hợp, bao gồm lọc hóa dầu, khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), điện, năng lượng tái tạo, gắn với kinh tế tuần hoàn và kinh tế carbon thấp. (Ảnh minh họa)
Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất được định hướng phát triển thành một tổ hợp công nghiệp năng lượng tích hợp, bao gồm lọc hóa dầu, khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), điện, năng lượng tái tạo, gắn với kinh tế tuần hoàn và kinh tế carbon thấp. (Ảnh minh họa)

Theo các mục tiêu trong hồ sơ đề xuất, đến năm 2030, Trung tâm phấn đấu đáp ứng toàn bộ nhu cầu xăng dầu của khu vực miền Trung và Tây Nguyên, tối thiểu 30% nhu cầu xăng dầu cả nước; bảo đảm dự trữ dầu thô tương đương 20 ngày sản xuất và dự trữ xăng dầu tương đương 20 ngày tiêu thụ. Tổng sản lượng năng lượng cuối cùng dự kiến đạt khoảng 8 triệu tấn dầu quy đổi.

Trong cùng giai đoạn, Trung tâm đặt mục tiêu thu hút khoảng 5 tỷ USD vốn đầu tư, đóng góp 30% vào tăng trưởng kinh tế của tỉnh Quảng Ngãi và tạo thêm 5.000 việc làm. Tầm nhìn đến năm 2045, Khu kinh tế Dung Quất hướng tới thu hút 50 tỷ USD vốn đầu tư trong và ngoài nước, trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực năng lượng, vật liệu, đóng góp vào bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Khu kinh tế Dung Quất hiện là một trong những hạt nhân công nghiệp trọng điểm của miền Trung, có hệ thống cảng biển nước sâu và Nhà máy Lọc dầu Dung Quất – nhà máy lọc dầu đầu tiên của Việt Nam.

Theo số liệu được công bố, Khu kinh tế Dung Quất hiện có 296 dự án còn hiệu lực, với tổng vốn đăng ký trên 421.683 tỷ đồng, tương đương khoảng 19,268 tỷ USD; đóng góp trung bình khoảng 27.774 tỷ đồng vào ngân sách mỗi năm.

Riêng Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, từ khi đi vào hoạt động năm 2009 đến nay đã sản xuất hơn 101 triệu tấn sản phẩm, đạt doanh thu hơn 1,8 triệu tỷ đồng và nộp ngân sách hơn 245.000 tỷ đồng.

Việc xây dựng Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại khu kinh tế Dung Quất được kỳ vọng sẽ phát huy nền tảng công nghiệp, hạ tầng và kinh nghiệm vận hành hiện có, đồng thời mở rộng không gian phát triển sang các lĩnh vực năng lượng mới, hóa chất, vật liệu và dịch vụ kỹ thuật. Qua đó, hình thành chuỗi liên kết giữa các dự án, nâng cao giá trị gia tăng trong nước và tăng khả năng chủ động về nguồn cung năng lượng.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, bên cạnh cơ chế, chính sách đủ sức cạnh tranh, Dung Quất vẫn cần giải quyết những điểm nghẽn về nguồn khí cho các dự án điện khí, đầu tư hạ tầng kết nối, công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư và giải phóng mặt bằng. Việc lựa chọn nhà đầu tư chiến lược, bảo đảm đồng bộ quy hoạch, công nghệ và yêu cầu bảo vệ môi trường cũng là những điều kiện quan trọng.

Việc Quốc hội thông qua các cơ chế, chính sách đặc thù tại Khu kinh tế Dung Quất vì vậy được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng thể chế quan trọng, mở thêm dư địa thu hút đầu tư và thúc đẩy hình thành một trung tâm công nghiệp - năng lượng có quy mô, sức lan tỏa, đóng góp thiết thực vào an ninh năng lượng và tăng trưởng kinh tế đất nước.

Chia sẻ: