Kỷ niệm 65 năm Ngày truyền thống ngành Dầu khí Việt Nam (27/11/1961-27/11/2026)
Người gọi dầu - Cuốn tiểu thuyết đầu tiên về ngành Dầu khí
Gần 40 năm theo dấu những công trình dầu khí
Bắt đầu viết về ngành Dầu khí từ năm 1986, khi còn là phóng viên Báo Công an nhân dân, nhà văn, nhà báo Nguyễn Như Phong đã dành gần 40 năm tìm hiểu, phản ánh và ghi lại những câu chuyện về một ngành kinh tế - kỹ thuật đặc biệt của đất nước. Trên các cương vị công tác sau này như Phó Tổng Biên tập Báo Công an nhân dân, Tổng Biên tập Báo Năng lượng Mới - PetroTimes (nay là Tạp chí Năng lượng Mới - PetroTimes), ông tiếp tục dành nhiều tâm huyết cho những đề tài về ngành Dầu khí. Đến nay, ông đã có hơn 100 phóng sự phản ánh các hoạt động của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam, nay là Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PETROVIETNAM).

Hành trình tác nghiệp đã đưa ông đến nhiều công trình, dự án dầu khí trong và ngoài nước, từ Nhenhetxky, Peru 67, Bir Seba đến Junin 2... Ông cũng có cơ hội đặt chân tới hầu hết các giàn khoan, giàn khai thác ngoài khơi của PETROVIETNAM.
Những chuyến đi không chỉ mang đến nguồn tư liệu phong phú về hoạt động sản xuất, kinh doanh mà còn giúp ông tiếp xúc, lắng nghe và thấu hiểu cuộc sống của những người lao động dầu khí. Đó là những câu chuyện về công việc trên công trường, giàn khoan; về những ngày tháng xa gia đình giữa biển khơi; về bản lĩnh, trí tuệ, tinh thần trách nhiệm và cả những hy sinh thầm lặng phía sau mỗi giọt dầu được đưa lên từ lòng đất, lòng biển.
Chính những trải nghiệm thực tế ấy đã trở thành chất liệu quan trọng để hình thành bộ sách ba cuốn gồm hai tập “Tôi đã thấy và tôi đã viết” và tiểu thuyết “Người gọi dầu”.
Trong đó, “Tôi đã thấy và tôi đã viết” tập 1 tập hợp hơn 20 bài viết về ngành Dầu khí, phản ánh những con người, sự kiện và dấu ấn đáng nhớ trong hành trình phát triển của ngành. Tập 2 gồm các bài ký sự, bình luận, trong đó có những bài viết về nguyên Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, nguyên Bộ trưởng Bộ Công an Lê Minh Hương, Trung tướng - Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Đức Soát...
Nếu hai tập sách là những ghi chép, tư liệu và góc nhìn báo chí về con người, sự kiện, dấu mốc lịch sử, thì “Người gọi dầu” lại mở ra một không gian sáng tạo mới: lần đầu tiên đời sống ngành Dầu khí được đưa vào văn học qua hình thức tiểu thuyết.
Với dung lượng 214 trang, tác phẩm khắc họa hình ảnh người kỹ sư khoan dầu khí - những con người mang trong mình bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần vượt khó trên hành trình thăm dò, tìm kiếm dầu khí. Đằng sau công việc đòi hỏi trình độ chuyên môn cao, điều kiện lao động khắc nghiệt và nhiều thử thách là một thế giới nội tâm phong phú, những tình cảm chân thành, lòng nhân ái cùng những lựa chọn đầy trăn trở trong cuộc sống.
Thông qua câu chuyện về một người kỹ sư làm nghề khoan, tác phẩm đưa người đọc đến gần hơn với đời sống của những người thợ dầu khí - những con người ngày đêm gắn bó với công trường, giàn khoan, kiên trì chinh phục những tầng sâu của lòng đất và biển cả.
Chia sẻ về quá trình sáng tác, nhà văn, nhà báo Nguyễn Như Phong cho rằng, muốn viết đúng về người dầu khí, người cầm bút không thể chỉ ngồi trong phòng làm việc, đọc tài liệu hay nghe kể chuyện, mà cần đến với công trình, sống cùng người lao động, ăn cùng họ, trò chuyện và lắng nghe những câu chuyện không có trong bất cứ báo cáo hay tài liệu chuyên ngành nào.

Từ những trải nghiệm ấy, ông đúc kết một triết lý nghề nghiệp: “Gọi dầu và lắng nghe tiếng biển”. Nếu “gọi dầu” là khát vọng tìm kiếm, khám phá và chinh phục những nguồn năng lượng ẩn sâu trong lòng đất, lòng biển, thì “lắng nghe tiếng biển” là sự tỉnh táo, khiêm nhường, trách nhiệm trước thiên nhiên, trước đồng đội và trước mỗi sinh mệnh con người.
Đó cũng là chiều sâu nhân văn của tác phẩm: phía sau mỗi công trình, mỗi giàn khoan, mỗi giọt dầu không chỉ có công nghệ, trí tuệ và khát vọng chinh phục mà còn có con người, gia đình, sự an toàn và những giá trị không thể đánh đổi.
Tác giả kỳ vọng “Người gọi dầu” sẽ mở ra thêm cảm hứng để các nhà văn, nhà thơ và những cây bút thuộc nhiều thế hệ tiếp tục viết về ngành Dầu khí, khám phá những vùng hiện thực mới, những con người và câu chuyện nghề nghiệp giàu giá trị, góp phần làm phong phú thêm diện mạo văn học Việt Nam đương đại.
Hơn 50 bức ảnh kể chuyện về người lao động dầu khí
Song hành với những trang viết là triển lãm ảnh “Trên những công trình dầu khí”, giới thiệu hơn 50 bức ảnh được nhà văn, nhà báo Nguyễn Như Phong ghi lại trong suốt hành trình tác nghiệp tại các dự án, công trình dầu khí trong và ngoài nước.
Với ông, chiếc máy ảnh luôn là người bạn đồng hành không thể thiếu trong những chuyến đi. Từ các công trình trên đất liền đến những giàn khoan, giàn khai thác giữa biển khơi, ống kính của ông hướng đến những người thợ, kỹ sư dầu khí trong quá trình lao động, sáng tạo và cống hiến.

Không đặt nặng tính sắp đặt hay dàn dựng, phần lớn tác phẩm tại triển lãm là những khoảnh khắc đời thường được ghi lại một cách tự nhiên, chân thực. Đó có thể là hình ảnh người lao động miệt mài trên công trường, những gương mặt sạm nắng giữa biển khơi hay những khoảnh khắc tập trung, khẩn trương trong môi trường làm việc nhiều thử thách.
Mỗi bức ảnh là một lát cắt của đời sống dầu khí, lưu giữ những khoảnh khắc bình dị nhưng giàu ý nghĩa về con người, công việc và tinh thần lao động. Qua góc nhìn của một người nhiều năm gắn bó với ngành, triển lãm không chỉ giới thiệu những công trình, dự án mà còn kể câu chuyện về những con người đứng phía sau mỗi dấu mốc phát triển.
Nếu những trang sách lưu giữ ký ức bằng ngôn từ thì những bức ảnh lại ghi dấu hành trình ấy bằng hình ảnh. Cả hai cùng gặp nhau ở một điểm chung: tôn vinh người dầu khí - những người đang ngày đêm lao động, sáng tạo, vượt qua những điều kiện khắc nghiệt để tìm kiếm nguồn năng lượng phục vụ sự phát triển của đất nước.
Lan tỏa giá trị lịch sử, văn hóa và con người PETROVIETNAM
Triển lãm ảnh và chương trình ra mắt sách được tổ chức trong không khí hướng tới kỷ niệm 65 năm Ngày truyền thống ngành Dầu khí Việt Nam, mang ý nghĩa như một hoạt động văn hóa đặc biệt, góp phần lưu giữ những ký ức, câu chuyện và dấu ấn của ngành qua góc nhìn của một người đã dành nhiều năm đồng hành, chứng kiến và phản ánh hành trình ấy.
Đồng hành cùng nhà văn Nguyễn Như Phong tổ chức chương trình, PETROVIETNAM mong muốn góp phần lan tỏa những giá trị lịch sử, văn hóa và con người của ngành; đồng thời khơi dậy niềm tự hào về truyền thống 65 năm xây dựng và phát triển, về tinh thần dấn thân, sáng tạo và khát vọng chinh phục những mục tiêu mới của các thế hệ người lao động dầu khí.
Chương trình có sự đồng hành của PETROVIETNAM cùng các đơn vị: Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (PVFCCo - Phú Mỹ), Tổng công ty Cổ phần Khoan và Dịch vụ Khoan Dầu khí (PV Drilling), Tổng công ty Cổ phần Vận tải Dầu khí (PVTrans), Chi nhánh Điều hành Dầu khí Cửu Long - Tổng công ty Thăm dò Khai thác Dầu khí (PVEP Cửu Long), Tổng công ty Cổ phần Dịch vụ Tổng hợp Dầu khí (PETROSETCO) và Tập đoàn Vingroup.
Với những trang viết được chắt lọc từ thực tiễn, những khuôn hình được ghi lại qua nhiều chuyến đi và đặc biệt là tình cảm dành cho những người lao động dầu khí, triển lãm “Trên những công trình dầu khí” cùng bộ sách của nhà văn Nguyễn Như Phong không chỉ là sự kiện văn hóa kỷ niệm 65 năm Ngày truyền thống ngành Dầu khí Việt Nam, mà còn là dịp để công chúng hiểu sâu sắc hơn về những nỗ lực, đóng góp và hy sinh thầm lặng của các thế hệ người lao động dầu khí, để những câu chuyện về con người, công trình và hành trình tìm kiếm năng lượng tiếp tục được lưu giữ, kết nối và lan tỏa đến các thế hệ hôm nay và mai sau.