ĐBQH Lê Hữu Trí: Kết nối các cực kinh tế, tạo động lực phát triển Trung tâm công nghiệp - năng lượng
Hội tụ lợi thế để phát triển Trung tâm công nghiệp - năng lượng
Trao đổi với PetroTimes bên lề Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI về khả năng hình thành Trung tâm công nghiệp - năng lượng quy mô quốc gia tại Khánh Hòa, ĐBQH Lê Hữu Trí, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Khánh Hòa cho rằng, địa phương có nhiều điều kiện thuận lợi để tham gia phát triển lĩnh vực này, nhất là sau quá trình mở rộng không gian phát triển theo mô hình đa cực.

Theo đại biểu Lê Hữu Trí, Khánh Hòa có vị trí địa chiến lược với đường bờ biển dài gần 500 km, nhiều vịnh nước sâu, tiêu biểu là vịnh Vân Phong có độ sâu khoảng 20-30 m. Đây là lợi thế để phát triển cảng biển, logistics, chuỗi cung ứng và thu hút các dự án công nghiệp quy mô lớn, trong đó có những lĩnh vực liên quan đến LNG và công nghiệp năng lượng xanh.
Địa phương còn có khả năng kết nối với các tuyến giao thông quan trọng như cao tốc Bắc - Nam, hệ thống cảng biển và sân bay, tạo điều kiện thuận lợi cho lưu chuyển hàng hóa, thiết bị, nhiên liệu và kết nối với thị trường trong nước, quốc tế.
Cùng với lợi thế về vị trí, tiềm năng năng lượng tái tạo là một trong những nền tảng quan trọng của Khánh Hòa. Theo đại biểu Lê Hữu Trí, địa phương có cường độ bức xạ mặt trời cao, trung bình trên 5 kWh/m²/ngày, số giờ nắng khoảng 2.000 - 2.600 giờ mỗi năm. Tiềm năng điện gió trên bờ và ngoài khơi cũng thuộc nhóm có lợi thế hàng đầu cả nước. Khu vực phía Nam của tỉnh đã có nhiều dự án năng lượng tái tạo đi vào hoạt động.
Kinh tế biển và ven biển đóng góp khoảng 80% GRDP của tỉnh, cho thấy vai trò quan trọng của không gian biển trong cơ cấu kinh tế địa phương. Đây cũng là cơ sở để Khánh Hòa phát triển các ngành công nghiệp, dịch vụ gắn với năng lượng, cảng biển và chế biến, chế tạo.
Về quy hoạch, Khánh Hòa đã phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch tỉnh tại Quyết định số 2279/QĐ-UBND ngày 26/6/2026, trong đó xác định phương án phát triển nguồn điện và lưới điện. Đồng thời, tỉnh đang xây dựng Đề án Trung tâm công nghiệp, dịch vụ năng lượng tái tạo quy mô khoảng 310 ha tại khu vực Thuận Nam và Cà Ná, định hướng hình thành tổ hợp công nghiệp, dịch vụ, nghiên cứu và đào tạo, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị năng lượng tái tạo.
Tuy nhiên, theo đại biểu, lợi thế về tài nguyên và vị trí địa lý mới chỉ là điều kiện ban đầu. Để hình thành hệ sinh thái công nghiệp - năng lượng có quy mô và sức cạnh tranh, Khánh Hòa cần tổ chức không gian phát triển theo hướng liên kết, phân định chức năng giữa các khu vực và bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống hạ tầng.
Kết nối các cực kinh tế, tạo động lực tăng trưởng mới
Một trong những yêu cầu quan trọng là tăng cường kết nối giữa Khu kinh tế Vân Phong ở phía Bắc với khu vực Thuận Nam - Cà Ná ở phía Nam. Theo đại biểu Lê Hữu Trí, đây là những không gian có lợi thế và đặc trưng phát triển riêng, có thể bổ trợ cho nhau trong tổng thể phát triển công nghiệp - năng lượng của tỉnh.
Trong cấu trúc đó, Thuận Nam - Cà Ná có thể phát huy vai trò trong phát triển năng lượng tái tạo và các ngành công nghiệp, dịch vụ hỗ trợ. Đề án Trung tâm công nghiệp, dịch vụ năng lượng tái tạo đang được nghiên cứu tại khu vực này, dự kiến tích hợp các chức năng sản xuất, lắp ráp thiết bị, logistics, dịch vụ kỹ thuật, vận hành, bảo trì, nghiên cứu và đào tạo nhân lực. Qua đó, giá trị gia tăng có thể được mở rộng từ sản xuất điện sang các khâu công nghiệp và dịch vụ có hàm lượng công nghệ cao.
Trong khi đó, Khu kinh tế Vân Phong có lợi thế về cảng biển nước sâu, logistics, dịch vụ thương mại và công nghiệp chế biến, chế tạo gắn với kinh tế biển. Việc phát huy chức năng bổ trợ giữa hai khu vực sẽ mở rộng không gian phát triển, tạo điều kiện hình thành chuỗi giá trị công nghiệp - năng lượng thay vì phát triển các dự án riêng lẻ.
Để hiện thực hóa định hướng này, đại biểu Lê Hữu Trí cho rằng, cần ưu tiên đầu tư hệ thống lưới điện cao thế, các trạm biến áp và hạ tầng truyền tải liên vùng, bảo đảm khả năng giải tỏa công suất, cân đối nguồn điện và kết nối các trung tâm sản xuất với khu vực tiêu thụ. Cùng với đó là hạ tầng logistics phục vụ chuỗi cung ứng năng lượng, gồm cảng biển, kho bãi, hệ thống tiếp nhận LNG, đường ống dẫn và hạ tầng hỗ trợ điện gió ngoài khơi.
Khánh Hòa cũng cần có cơ chế quy hoạch tích hợp, chia sẻ dữ liệu về tài nguyên năng lượng, hạ tầng truyền tải và quỹ đất giữa các khu vực. Chính sách thu hút đầu tư cần hướng tới các doanh nghiệp có năng lực tài chính, công nghệ, đủ khả năng tham gia vào chuỗi giá trị từ sản xuất, chế biến, truyền tải, lưu trữ đến tiêu thụ năng lượng.

Theo đại biểu Lê Hữu Trí, nếu được quy hoạch và triển khai đồng bộ, Trung tâm công nghiệp - năng lượng sẽ tạo thêm động lực tăng trưởng cho Khánh Hòa. Tác động của trung tâm không chỉ nằm ở việc gia tăng công suất nguồn điện mà còn ở khả năng hình thành hệ sinh thái công nghiệp phụ trợ, sản xuất thiết bị, dịch vụ kỹ thuật và logistics. Qua đó, địa phương có thêm cơ hội thu hút các dự án đầu tư quy mô lớn, mở rộng việc làm, tăng nguồn thu ngân sách và nâng cao thu nhập cho người dân.
Để khai thác hiệu quả tiềm năng và lợi thế của địa phương, việc lựa chọn nhà đầu tư cần hướng tới năng lực tham gia chuỗi giá trị, khả năng chuyển giao công nghệ và mức độ đóng góp cho kinh tế địa phương, thay vì chỉ xem xét quy mô vốn hoặc công suất dự án. Khánh Hòa đã phê duyệt danh mục kêu gọi đầu tư giai đoạn 2026-2030 với 231 dự án, trong đó có 41 dự án thuộc lĩnh vực năng lượng và năng lượng tái tạo. Đây là cơ sở để địa phương tiếp tục thu hút các nhà đầu tư phù hợp với định hướng phát triển dài hạn.
Bên cạnh đó, tỉnh cần đẩy nhanh đầu tư hạ tầng giao thông kết nối, nhất là các tuyến Quốc lộ 26, 26B và cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột; chủ động giải quyết vướng mắc về vật liệu xây dựng, giải phóng mặt bằng tại các khu kinh tế, khu công nghiệp. Cùng với đó là chính sách đồng bộ về đất đai, mặt nước và phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật thông qua liên kết giữa doanh nghiệp với các cơ sở đào tạo.
Ở tầm quốc gia, Trung tâm công nghiệp - năng lượng tại Khánh Hòa có thể đóng góp vào mục tiêu đa dạng hóa nguồn cung, khai thác hiệu quả năng lượng tái tạo và phát triển hạ tầng tiếp nhận nhiên liệu, các tổ hợp điện - khí LNG. Việc kết hợp các nguồn điện với hệ thống truyền tải đồng bộ sẽ góp phần tăng tính linh hoạt của hệ thống điện, nâng cao khả năng đáp ứng nhu cầu năng lượng khu vực miền Trung - Tây Nguyên và giảm áp lực truyền tải liên vùng.
Định hướng này cần gắn với yêu cầu chuyển dịch năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” của Việt Nam. Tuy nhiên, phát triển năng lượng xanh phải đi cùng yêu cầu bảo đảm cung ứng ổn định, hiệu quả đầu tư và vận hành an toàn hệ thống.
Đại biểu Lê Hữu Trí nhận định, Khánh Hòa có nhiều lợi thế để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghiệp - năng lượng. Việc kết nối các không gian kinh tế, đồng bộ hạ tầng và thu hút doanh nghiệp có năng lực sẽ quyết định khả năng chuyển hóa những lợi thế đó thành giá trị gia tăng. Đây không chỉ là hướng đi để mở rộng dư địa phát triển của địa phương mà còn góp phần nâng cao năng lực tự chủ và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
|
Ngày 18/11, tại Hà Nội, Tạp chí Năng lượng Mới/PetroTimes tổ chức Tọa đàm “Trung tâm công nghiệp - năng lượng quốc gia: Kiến tạo động lực tăng trưởng mới”. Với thông điệp “Liên kết nguồn lực - Tích hợp chuỗi giá trị - Kiến tạo không gian phát triển mới”, tọa đàm tập trung trao đổi, làm rõ vai trò của các trung tâm công nghiệp - năng lượng trong chiến lược phát triển quốc gia; đồng thời thảo luận về định hướng quy hoạch, kết nối nguồn lực, tích hợp các chuỗi giá trị và những cơ chế, giải pháp nhằm hiện thực hóa mô hình này, qua đó tạo động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế. |